De belangrijkste vergoedingen op een rij. Zes keer vraag en antwoord over geldzaken.
Wie ziek is, heeft vaak genoeg aan zijn hoofd en zit niet te springen om 'geldgedoe'. Maar de kans is vrij groot dat u gebruikmaakt van huishoudelijke hulp, thuiszorg en/of hulpmiddelen. De meeste kosten worden vergoed door uw verzekering of via een speciale regeling. De belangrijkste vragen over vergoedingen op een rij.
1. Wat kost huishoudelijke hulp?
Iedere Nederlander kan huishoudelijke hulp krijgen op basis van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO). Deze wet wordt uitgevoerd door de gemeenten. Een aanvraag voor huishoudelijke hulp begint dan ook bij het WMO-bureau (of WMO-loket of Zorgloket) van de gemeente waar u woont. Onder huishoudelijke hulp vallen taken als boodschappen doen, afwassen, de was doen, strijken, schoonmaken, stofzuigen en bedden opmaken. Een groot deel van de huishoudelijke hulp krijgt u vanuit de WMO vergoed. Voor huishoudelijke hulp betaalt u echter ook een eigen bijdrage (zie vraag 4).
2. Wat kost thuiszorg?
De thuiszorg wordt vergoed vanuit de AWBZ, de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. Vanuit deze wet worden alle kosten voor langdurige zorg betaald. Iedereen die in Nederland woont of werkt is automatisch verzekerd voor AWBZ-zorg. Onder thuiszorg kunnen verschillende taken vallen: van voorlichting over bijvoorbeeld de medicatie tot hulp bij het aankleden, van wondverzorging tot pijnbestrijding. Hoewel het merendeel van de kosten vergoed wordt, moet er voor de thuiszorg wel een eigen bijdrage worden betaald (zie vraag 4).
3. Wat kosten hulpmiddelen?
Er zijn diverse hulpmiddelen beschikbaar die het bewegen, eten/drinken of de persoonlijke verzorging kunnen vergemakkelijken. De hulpmiddelen zijn veelal te huur, te leen of te koop bij thuiszorgorganisaties of particuliere bedrijven. Veel hulpmiddelen vallen onder de AWBZ-regeling (zie vraag 2) en worden vanuit die regeling (maximaal een half jaar) vergoed. Dat geldt bijvoorbeeld voor een douchestoel, een hoog-laag-bed, een po-stoel, een rollator en speciale matrassen om doorligwonden te voorkomen. Als u hulpmiddelen huurt of leent bij een thuiszorgorganisatie, kan er een eigen bijdrage gevraagd worden (zie vraag 4).
4. Hoe hoog is mijn eigen bijdrage?
De eigen bijdrage voor de thuiszorg en/of de huishoudelijke hulp en/of het gebruik van hulpmiddelen is afhankelijk van uw inkomen, uw leeftijd, de samenstelling van uw huishouden en de hoeveelheid en soort zorg/hulp die u krijgt. In het geval het om een eigen bijdrage voor de huishoudelijke hulp gaat, speelt ook de gemeente waar u woont een rol; de Wet Maatschappelijke Ondersteuning van waaruit de huishoudelijke hulp wordt vergoed, is immers een wet die onder de verantwoordelijkheid van de gemeente valt.
Het CAK (Centraal Administratiekantoor) berekent en incasseert de eigen bijdrages. U betaalt per periode van vier weken. Voor één zo'n periode wordt een maximale periodebijdrage vastgesteld. u betaalt nooit méér dan dit bedrag. Mensen die zowel huishoudelijke hulp als thuiszorg nodige hebben, betalen twee eigen bijdragen. De twee bedragen zijn samen echter nooit hoger dan het gestelde maximum.
Op de website van het CAK staat een rekenhulp waarmee u zelf een berekening kunt maken van uw eigen bijdrage. Stuit u op onduidelijkheden tijdens het invullen, dan kunt u (gratis) bellen met 0800-1925. www.hetcak.nl.
5. Wat zijn de voor- en nadelen van een persoonsgebonden budget (PGB)
Als u via het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg) de indicatie heeft gekregen voor huishoudelijke hulp of thuiszorg, kunt u die hulp/zorg op twee manieren uitgekeerd krijgen. De eerste manier is dat u die hulp of zorg laat regelen door het WMO-bureau van de gemeente (in het geval van huishoudelijke hulp) of door het zorgkantoor (in het geval van thuiszorg): dat heet zorg in natura. De tweede manier wordt persoonsgebonden budget (pgb) genoemd. In dat geval krijgt u een geldbedrag waarmee u vervolgens zelf de mensen voor huishoudelijke hulp of thuiszorg inhuurt.
Aan beide mogelijkheden - zorg in nature óf persoonsgebonden budget - kleven voor- en nadelen. Één van de grootste voordelen van het pgb is dat u zelf kunt bepalen welke organisatie u inschakelt voor de hulp in de huishouding of de thuiszorg. Bij zorg in natura is de keuze vaak beperkter, omdat het afhankelijk is van de contracten van de gemeente of het zorgkantoor. Voor hulp in de huishouding kunt u bij wijze van spreken ook uw buurvrouw inschakelen. Met haar kunt u ook makkelijker afspraken maken over wanneer ze wel of niet komt, dan met een grote organisatie. Aan de grote vrijheid die de pgb-optie biedt, kleeft direct ook het grootste nadeel. De regelgeving rondom pgb is niet bepaald eenvoudig. Dit kan, zeker in het begin, een psychologische drempel zijn. Mogelijk kan iemand uit uw omgeving de taak op zich nemen. Zo niet, dan kunt u gebruikmaken van de deskundigheid van organisaties op dit gebied als het Servicecentrum van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) of de belangenvereniging van mensen met een persoonsgebonden budget (Per saldo). Vanaf 2014 verdwijnt het pgb grotendeels. Alleen mensen die zonder pgb in een verpleeghuis komen te wonen, kunnen het nog toegewezen krijgen.
6. Betaalt mijn zorgverzekeraar het verblijf in een hospice?
De zorg die in een hospice of bijna-thuis-huis wordt verleend, valt onder de AWBZ (zie vraag 2). Daarnaast wordt echter per dag een eigen bijdrage gevraagd door een meerderheid van de hospicevoorzieningen. Uit recent onderzoek van Palliactief, een beroepsvereniging op gebied van palliatieve zorgverlening, blijkt dat deze bedragen van voorziening tot voorziening erg kunnen verschillen (van enkele euro's tot enkele tientjes per dag). Sommige voorzieningen hanteren regels waardoor er naar draagkrachte een eigen bijdrage wordt gevraagd. Als de bijdrage niet kan worden betaald, zijn er vaak externe financieringsbronnen waaruit geput wordt (diaconie of sociale dienst bijvoorbeeld). Incidenteel zijn de kosten voor de eigen bijdrage terug te krijgen van de zorgverzekeraar. Dit is afhankelijk van het pakket waarvoor u heeft gekozen.
Handige instanties en websites:
NB Deze informatie is geregeld aan veranderingen onderhevig, door veranderende wetgeving of regels van nationale of lokale overheid. Voor de meest actuele informatie kunt u terecht op de genoemde websites, of bij uw gemeente of zorgverzekeraar.
Dit artikel is overgenomen uit Pal voor u, magazine over palliatieve zorg voor patiënten en hun naasten, editie 1, 2011/2012 en geschreven door Rob Bruntink.